De Tweede Fase

Algemeen
Per 1 augustus 1999 is de Tweede Fase ingevoerd. De inrichting van het onderwijs volgens de Tweede Fase is voor alle scholen in Nederland wettelijk verplicht. Dit heeft destijds allerlei wijzigingen met zich meegebracht. Per 1 augustus 2007 is de Tweede Fase echter ingrijpend veranderd.

Profielen
Vanaf klas 4 volgt iedere leerling één van de vier mogelijke profielen, waarin bepaalde vakken voorgeschreven zijn. De profielen sluiten aan op de capaciteiten en belangstelling van de leerling en op verschillende vervolgstudies. Onderstaand de kenmerken van de verschillende profielen.

Cultuur en Maatschappij (CM)
Dit profiel is bij uitstek geschikt voor leerlingen met een brede belangstelling voor cultuur en samenleving. Ook is dit een geschikt profiel voor leerlingen met aanleg voor talen of met artistiek talent. Studies: talen, sociale wetenschappen, bestuurskunde, rechten, politicologie, psychologie, wijsbegeerte, etc.

Economie en Maatschappij (EM)
Dit is het profiel voor leerlingen met belangstelling voor het bedrijfsleven of de overheid. Leerlingen die dit profiel kiezen moeten wat meer wiskundige aanleg hebben dan de leerlingen met een CM profiel. Studies: alle studies die ook mogelijk zijn met CM, economie, bedrijfskunde, Business Studies, etc.

Natuur en Gezondheid (NG)
De leerlingen die dit profiel kiezen, willen vaak iets met gezondheid, biologie, chemie, planten of dieren. Aanstaande geneeskundestudenten kiezen ook vaak dit profiel, waarbij dan wel natuurkunde als profielvak gekozen moet worden. Studies: bijna alle studies van EM/CM, gezondheid, natuuropleidingen. Voor een groot aantal opleidingen is natuurkunde verplicht, voor een aantal natuurkunde en wiskunde B.

Natuur en Techniek (NT)
Het profiel voor de exacte en technische leerlingen. Technische hogescholen vragen NT. Wil je geneeskunde doen, dan is biologie verplicht. De wiskunde B is hier verplicht,
dit is beduidend zwaarder dan wiskunde A.
Studies: met biologie alles van NG, informatica, farmaceutische wetenschappen, wiskunde, lucht- & ruimtevaarttechniek, bouwkunde, technische bedrijfskunde, etc.

Vakken in de profielen
Met de keuze van een profiel wordt een aantal profielvakken vastgelegd. In de profielen volgen de leerlingen vakken en andere programmaonderdelen. Daarbinnen worden vier groepen onderscheiden:

1) HET GEMEENSCHAPPELIJKE DEEL
Elke leerling volgt vakken in het gemeenschappelijk deel. Die vakken zijn: Nederlands (Netl), Engels (Entl), een klassieke taal (Latl of Grtl), Klassieke Culturele Vorming (KCV), Algemene Natuurwetenschappen (ANW), Maatschappijleer (Ma), Lichamelijke Opvoeding (LO) en een mentoruur in klas 4. Verder maakt iedere leerling een profielwerkstuk.

2) DE PROFIELVAKKEN
In onderstaande tabel is weergegeven welke vakken voor de profielen zijn voorgeschreven.

3) HET VRIJE DEEL
Het vrije deel bestaat uit drie onderdelen. Iedere leerling volgt een extra, vrij te kiezen vak, een stage van een week, het vak LOB (loopbaanoriëntatie en –begeleiding).

4) HET GEHEEL VRIJE DEEL
Het geheel vrije deel bestaat uit een extra keuze-examenvak (als het rooster het toelaat) of individuele activiteiten. Voorbeelden van individuele activiteiten zijn terug te vinden in het PTA (Programma van Toetsing en Afsluiting). Ook cultuurmodules en JvO-projecten kunnen in het geheel vrije deel worden opgenomen, soms als een verplicht onderdeel.

SLU
Vanaf klas vier wordt gerekend met studielasturen (SLU). Dit zijn uren waarin aan een vak gewerkt wordt, het totaal van school- en huiswerk. Elk vak wordt gegeven tijdens een door de overheid vastgestelde hoeveelheid uren die door de school vertaald worden in lesuren. Ook voor praktische opdrachten, stages, reizen en het profielwerkstuk staan SLU. De Tweede Fase omvat 4800 SLU in 3 jaar. Dat komt overeen met ongeveer 30 lesuren per week gedurende 3 schooljaren.

BEGELEIDING BIJ PROFIELKEUZE IN KLAS DRIE
In klas drie begeleiden mentoren leerlingen met behulp van een studiekeuzemethode die onder andere gebruik maakt van digitale interesse- en capaciteitentests. Ook worden er leerlingen (op verzoek en tegen betaling) begeleid door studiekeuzeadviesbureau Pro Insight. Verder voert de decaan, na overleg met de mentor en na het inwinnen van adviezen van vakdocenten, met alle leerlingen gesprekken over hun profielkeuze. Nog vóór de jaarwisseling wordt de eerste, voorlopige profielkeuze gemaakt. Dit geeft de mentoren, de decaan en de vakdocenten de gelegenheid om hun advies uit te brengen. Na de jaarwisseling is er een voorlichtingsavond waarop ouders met nadruk gevraagd wordt mee te denken. De decaan voert rond die tijd met alle leerlingen van het derde leerjaar - en eventueel met hun ouders - gesprekken over de profielkeuze. Indien de inzichten van mentor, decaan en vakdocenten daar aanleiding toe geven, wordt de leerling geadviseerd een andere keuze te maken. Eventuele begeleiding door studiekeuzeadviesbureau Pro Insight is met name zinvol wanneer de leerling het, ondanks de begeleiding van mentor en decaan, echt nog niet weet. Rond het tijdstip van het inleveren van de definitieve profielkeuze wordt nog eens gekeken naar de resultaten van de leerling in de vakken van het gekozen profiel en kan de docentenvergadering een dringend advies uit brengen de profielkeuze te wijzigen.

BEGELEIDING IN KLAS VIER
Het kan ondanks alle voorbereiding in klas drie toch gebeuren dat een leerling er in klas vier achter komt dat zijn profielkeuze niet de juiste was. Omdat leerlingen zich bij hun keuze vaak laten leiden door hun toekomstplannen, vraagt dit om een echte mentale omschakeling. In het uitzonderlijke geval dat een leerling het verkeerde profiel heeft gekozen, heeft hij of zij tot de herfstvakantie de gelegenheid om van profiel te wisselen. Uiteraard wordt de leerling hierbij begeleid door school en wordt er een inhaalprogramma opgesteld. Doordat in het eerste deel van klas vier nog steeds regelmatig kleinere hoeveelheden stof getoetst worden, is het mogelijk om een verkeerde keuze vroegtijdig te signaleren. Na de herfstvakantie kan niet meer van profiel gewisseld worden.